• Cougar

    EXPERIMENTATION

  • Lions

    ARCHERY

  • Snowalker

    PUBLICATIONS

  • Howling

    LECTURES

  • Sunbathing

    RECONSTRUCTION

Σάββατο, 18 Αυγούστου 2012

O ΤΙΜΟΛΕΩΝ ΔΙΑΣΩΖΕΙ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ ΤΗΣ ΣΙΚΕΛΙΑΣ

Γραφει ο Στεφανος Σκαρμίντζος


Ο Ελληνο-Καρχηδονιακός ανταγωνισμός


Κατά την αρχαιότητα, η Σικελία αποτέλεσε πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης μεταξύ Καρχηδονίων και Σικελιωτών Ελλήνων. Η μεγάλη νήσος, πλούσια και κοντά στις βορειοαφρικανικές ακτές, αποτελούσε στόχο των Καρχηδονίων, αλλά οι επιδιώξεις τους προσέκρουαν στην έντονη και πολυπληθή Ελληνική παρουσία. Από τον 8ο αιώνα η Ελληνική εγκατάσταση είχε γίνει  ιδιαίτερα ισχυρή. Η τότε εύφορη γη της νήσου ευνόησε την ανάπτυξη ισχυρών πόλεων που όμως ανταγωνίζονται αμείλικτα η μία την άλλη. Το 509 π. Χ η Καρχηδονιακή διπλωματία κατάφερε όπως αναφέρθηκε να θέσει στο περιθώριο του Έλληνες της Δύσης και να ασκήσει ισχυρή διπλωματική και στρατιωτική πίεση κατά των αποίκων. Κύριο αντικείμενο εκμετάλλευσης υπήρχαν οι εσωτερικές πολιτικό κοινωνικές έριδες των αποικιών.
Ο Γέλων και ο αδελφός του Θήρων κυρίαρχοι της Γέλας και του Ακράγανταεκτίμησαν ορθά την καρχηδονιακή απειλή και εξουδετέρωσαν όλα τα φιλο-καρχηδονιακά στοιχεία που ζούσαν ανάμεσα στους Έλληνες αποίκους ανατρέποντας τις κυβερνήσεις των αποικιών που είχαν δεσμούς με την Καρχηδόνα. Το 480 π. Χ. συνέτριψαν τις καρχηδονιακές φιλοδοξίες στη μάχη της Ιμέρας. Οι ηγετικές  τάξεις πίστευαν ότι η ασφάλεια των Ελλήνων αποίκων θα εξασφαλίζονταν με την δημιουργία ενός «κοινού των Σικελιωτών». Οι μέθοδοι όμως που επέλεξαν να το προωθήσουν ήταν στην καλύτερη περίπτωση ατυχείς. Το μόνο θετικό υπήρξε η ενίσχυση τωνΣυρακουσών που έμελλαν να γίνου το προπύργιο των Ελλήνων κατά των Καρχηδονίων. Μόνο η αδίστακτη ενεργητικότητα του Διονυσίου Α, των Συρακουσών έσωσε την κατάσταση κατά την διάρκεια της δεύτερης καρχηδονιακής επιθέσεως που δοκίμασε σοβαρά τη ελληνική ισχύ στη Σικελία. Όσο οι ’Ελληνες εκυβερνώντο από ισχυρές προσωπικότητες, όπως ο Γέλων και ο Διονύσιος  ο Πρεσβύτερος, οι Καρχηδόνιοι περιορίζονταν στο βορειοδυτικό άκρο της Σικελίας, όπου ήταν συγκεντρωμένες οι φοινικικές αποικίες.
Σύχρονή αναπράστση σύγκρουσης Καρχηδόνιου με Έλληνα. Ευγενική παραχώριση του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ
Στα μέσα όμως του 4ου αιώνα π. Χ., οι νίκες της Ιμέρας και οι επιτυχίες του Διονυσίου ήταν μακρινό. Οι τυραννίδες αντιμετώπιζαν του οπαδούς της Ελληνικής ενότητας με καχυποψία και εχθρότητα. Οι οπαδοί της Πανελληνίου ιδέας στη Σικελία θεωρούνταν από τους συγχρόνους τους τουλάχιστον γραφικοί αν όχι τίποτα χειρότερο. Οι υπερφίαλοι δημαγωγοί που εμφανίστηκαν μετά την αποτυχία της σικελικής εκστρατείας των Αθηναίων έφεραν την πολιτική αστάθεια και τους εμφυλίους πολέμους. Αυτό οδήγησε ξανά στην εμφάνιση τυράννων, με αποτέλεσμα συνεχείς συγκρούσεις να μαίνονται είτε μεταξύ των πόλεων είτε μεταξύ αντιθέτων πολιτικών παρατάξεων στο εσωτερικό των πόλεων. Ληστεία και πειρατεία ερήμωναν τη ύπαιθρο και τις ακτές καθώς ομάδες μισθοφόρων που είχαν έρθει αρχικά κατόπιν πρόσκλησης κάποιου τυράννου ή δημαγωγού, εκμεταλλευόμενοι την αστάθεια της περιοχής, δρούσαν ανεξάρτητα προς ίδιον όφελος.
Οι Καρχηδόνιοι, εκμεταλλευόμενοι τις συνθήκες αυτές, προσπάθησαν ακόμα μια φορά να επιβληθούν στο κεντρικό και ανατολικό τμήμα της νήσου, συνάπτοντας ευκαιριακές συμμαχίες με τοπικούς τυράννους  Κατάφεραν να ρημάξουν τον Σελινούντα, τον Ακράγαντα και την Ιμέρα, υποχρεώνοντας τις μικρότερε πολίχνες να υποταχθούν. Μετά από αυτά η υποταγή όλης της Σικελίας έδειχνε εφικτή. Ο στόλος τους ρήμαζε τις ακτές και ο τύραννος των Λεοντίνων Ικέτης θα εξάλειφε για λογαριασμό τους το αγκάθι των Συρακουσών προφασιζόμενος ότι θα τις απελευθέρωνε από τον Διονύσιο Β΄.
Συρακούσιοι εξόριστοι ζήτησαν από την Κόρινθο που εθεωρείτο μητρόπολις των Συρακουσών βοήθεια  για την ανατροπή της καταστάσεως. Οι Κορίνθιοι ανταποκρίθηκαν στο αίτημα τους και αποφάσισαν να στείλουν στη Σικελία μισθοφορική δύναμη με αρχηγό τον Τιμολέοντα

Τιμολέων

Ο Τιμολέων ήταν Κορίνθιος στρατηγός και πολιτικός που έζησε τον 4ο αιώνα π. Χ. Ήταν γιος του Τιμόδημου και της Δαμαρίστης που κατάγονταν και οι δύο από αριστοκρατικά  γένη της Κορίνθου. Έχαιρε μεγάλης εκτίμησης και σεβασμού από τους συμπολίτες του, λόγω του χαρακτήρα του. Ήταν ψύχραιμος, γενναίος και προσηνής. Σε πολλά σημεία,σύμφωνα με τον Πλούταρχο θύμιζε τον Θηβαίο Επαμεινώνδα. Ο αδελφός του. Τιμοφάνης, όχι μόνο υπηρετούσε στο ιππικό αλλά έγινε και επικεφαλής του μία περίοδο. Αυτό μαρτυρά ότι η οικογένεια του ανήκε στη τάξη των ιππέων.
Σύχρονή αναπράστση ασπιδας Κορίνθιου οπλίτη. Ευγενική παραχώριση του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ
Κατά τη διάρκεια του Συμμαχικού Πολέμου καθώς οι Κορίνθιοι μάχονταν κατά τωνΚλεωνέων. το άλογο του Τιμοφάνη σκοτώθηκε και αυτός βρέθηκε στο έδαφος κοντά στον εχθρό. Ο Τιμολέων  που επέλεξε να πολεμήσει ως οπλίτης έσωσε τον αδερφό του σκεπάζοντας τον με τη ασπίδα του και ριψοκινδυνεύοντας να πληγεί ο ίδιος. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο τα αδέλφια ήτα εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες  Ο Τιμολέων πίστευε απόλυτα στην τήρηση των νόμων και τη διαφύλαξη του πολιτεύματος της πόλης, άλλα ο αδελφός του  είχε διαφορετικές αντιλήψεις. Το 365 π. Χ ο Τιμοφάνης κατέλαβε την εξουσία στην Κόρινθο χάρη στους μισθοφόρους του και κυβέρνησε τυραννικά. Αγνόησε κάθε προσπάθεια του αδερφού του να τον νουθετήσει. κι έτσι ο Τιμολέων έλαβε μέρος σε συνωμοσία, που είχε ως αποτέλεσμα τον φόνο του τυράννου. Η Κόρινθος απαλλάχθηκε από την τυραννία αλλά η μητέρα του τον καταριόταν ως αδελφοκτόνο και ο χαμερπής όχλος τον λοιδορούσε λέγοντας ότι σκότωσε τον αδελφό του για να κυβερνήσει αυτός. Έτσι ο Τιμολέων ιδιώτευσε στην κορινθιακή ύπαιθρο υπό το βάρος των τύψεων. Αποκομμένος από την οικογένειά του και σε βαθιά κατάθλιψη περίμενε μόνο το θάνατο σαν λύτρωση.
Πέρασαν είκοσι χρόνια έως την μέρα που οι Συρακούσιοι εξόριστοι κατέφυγαν στην Κόρινθο και  ζήτησαν την βοήθεια της μητρόπολης τους για την εκδίωξη του τυράννου Διονυσίου Β’ από τις Συρακούσες και την αντιμετώπιση των Καρχηδονίων. Ο Κορίνθιος άρχων Τελεκλίδας πρότεινε τον Τιμολέοντα  για επικαεφαλης της αποστολής, λέγοντας του ότι, αν δεχόταν θα αποδείκνυε ότι δεν είχε φονεύσει τον αδελφό του από ιδιοτέλεια. Εκείνος αποδέχτηκε πρόθυμα την ευκαιρία που του δινόταν να ξεφύγει από τους δαίμονες του. Η επιχείρηση έμοιαζε άλλωστε με αποστολή αυτοκτονίας, αφού ο Τιμολέων διέθετε μια μικρή δύναμη δέκα τριήρεων και 700 μισθοφόρων. Παρόλα αυτά απέπλευσε για τη Σικελία την άνοιξη του 344 π. Χ , επικεφαλής της απόπειρας των Κορινθίων να βοηθήσουν τους εκεί Έλληνες να απαλλαγούν από τους τυράννους και τους Καρχηδόνιους. Ο Πλούταρχος όμως, αναφέρει ότι θεϊκά σημάδια προέβλεπαν επιτυχία για τον Κορίνθιο στρατηγό. Το γεγονός ήταν ότι αυτά σημάδια ανέβασαν το ηθικό της μικρής δύναμης που ήλπιζε σε θεϊκή βοήθεια.
Ο Τιμολέων, με ενδιάμεσο σταθμό το Ρήγιο της Κάτω Ιταλίας αποβιβάστηκε στο Ταυρομένιο της Σικελίας. ξεγελώντας τον Καρχηδονιακό στόλο. Ο ηγέτης της πόλης, Ανδρόμαχος, το οποίο ο Πλούταρχος χαρακτηρίζει δίκαιο άνθρωπο, τάχθηκε στο πλευρό του Τιμολέοντα παραχωρώντας την πόλη του ως ορμητήριο για τις επιχειρήσεις του τελευταίου. Στις Συρακούσες, η διαμάχη μεταξύ του Διονυσίου και του Ικέτα, τυράννου των Λεοντίνων είχε βυθίσει την πόλη στο χάος με τους μισθοφόρους και των δύο να βιαιοπραγούν ασύδοτοι. Η έλευση όμως του Τιμολέοντα  ανέτρεψε άρδην την κατάσταση. Η προσωπικότητα του Κορίνθιου στρατηγού ενέπνευσε εμπιστοσύνη και οι απελπισμένοι Έλληνες συσπειρώθηκαν γύρω του.
Σύχρονη αναπάσταση αρχαίων Ελλήνων μαχητών. Ευγενική παραχώριση του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ
Ο στρατός  του Τιμολέοντα αιφνιδιάζοντας τον υπέρτερο εχθρό του κατέλαβε το Άδρανο στα μετόπισθεν του Ικέτα, εξαναγκάζοντας αυτόν και τους Καρχηδόνιους υποστηρικτές του σε υποχώρηση. Χρησιμοποιώντας τόλμη και ευφυή στρατηγική εξουδετέρωσε την αριθμητική υπεροχή του Ικέτη και του Καρχηδόνιους συμμάχου του Μάγωνα. Μέσα σε έναν χρόνο και με ελάχιστες δυνάμεις ελευθέρωσε τις Συρακούσες τόσο από την τυραννία του Διονυσίου Β’ όσο και από την επιβουλή του Ικέτα, τυράννου των Λεοντίνων και συμμάχου των Καρχηδονίων. Ο Διονύσιος Β παρέδωσε την ακρόπολη της Ορτυγίας με αντάλλαγμα τη μετάβασή του στην Κόρινθο όπου τελικά έζησε σαν κοινός θνητός.
Ο Τιμολέων κατάφερε να συνασπίσει όσες Ελληνικές πόλεις είχαν απομείνει και χρησιμοποίησε τους μισθοφόρους του για  να μεταφέρει τον πόλεμο στα εδάφη της Καρχηδονιακής Σικελίας. Επίσης γλίτωσε από μια απόπειρα δολοφονίας που είχε οργανώσει ο Ικέτας. Με τη χαρισματική του προσωπικότητα ο Κορίνθιος στρατηγός κατάφερε να αποκαταστήσει την τάξη στις Συρακούσες και τις άλλες αναρχούμενες Ελληνικές αποικίες ώστε ακόμα και οι Ελληνες μισθοφόροι των Καρχηδονίων αυτομόλησαν σε αυτόν. Πρώτα έλαβε μέτρα κατά των τυράννων και των δημαγωγών για να στερήσει τους Καρχηδόνιους από πιθανούς συμμάχους. Κατόπιν φρόντισε, ώστε με εύρυθμο τρόπο, να αυξηθεί ο πληθυσμός, καλώντας πίσω τους εξόριστους και φέρνοντας αποίκους από την μητροπολιτική Ελλάδα. Η Σικελία αποτέλεσε για άλλη μια φορά καταφύγιο και ευκαιρία νέας ζωής για τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες που είχαν δημιουργήσει οι συνεχείς εμφύλιοι πόλεμοι. Οι Συρακούσες απέκτησαν νέο πολιτικό καταστατικό με τη βοήθεια Κορινθίων νομοθετών.
Ο Τιμολέων χρησιμοποίησε το οπλοστάσιο του Διονυσίου Β’ για να αναδιοργανώσει το στρατό των Ελλήνων αποίκων και γέμισε το ταμείο της πόλης πουλώντας τα χάλκινα αγάλματα των Συρακουσίων τυράννων. Το 339 π. Χ οι Καρχηδόνιοι εξαπέλυσαν μια γιγαντιαία επίθεση για να προλάβουν του Ελληνες πριν ανακάμψουν. Οι πράκτορες τους διέδιδαν τις πιο τρομερές φήμες για το μέγεθος των δυνάμεων τους. Το ηθικό των αποίκων κατέρρεε αλλά ο Τιμολέων απτόητος βγήκε να αντιμετωπίσει τον εχθρό σε ανοιχτό πεδίο. Παρά την λιποταξία χιλίων μισθοφόρων κατάφερε να ανεβάσει το ηθικό των ανδρών του εκμεταλλευόμενος τις προλήψεις τους και να επιφέρει συντριπτικό πλήγμα στους Καρχηδόνιους κοντά τον ποταμό Κρίμισσο. Έστειλε πολλά λάφυρα πίσω στην Κόρινθο για να θυμίζει σε όλους πως ενώ οι Ελληνες αλληλοσκοτώνονταν οι Σικελιώτες Ελληνες έστηναν τρόπαια «κατά βαρβάρων». Ήταν ένας έμμεσος τρόπος να προπαγανδίσει το Πανελλήνιο Ιδεώδες αλλά και μια αγωνιώδης κραυγή να σταματήσει η εμφύλια διαμάχη καθώς και η αιμορραγία του Ελληνισμού. Ο Γοργίας έδειχνε να δικαιώνεται στο πρόσωπο του Κορίνθιου στρατηγού.
Κορινθιακό Νόμισμα, που απεικονίζει τον Τιμολέοντα. Πηγή: http://www.korinthos.gr
Αφού εξασφάλισε τη θέση του στη Σικελία, εισέβαλε στην Καλαβρία για να εξουδετερώσει οριστικά το σύμμαχο των Καρχηδονίων Ικέτα. Τελικά κατάφερε να σκοτώσει αυτόν και το γιο του. Το μόνο που του ψέγει ο Πλούταρχος είναι ότι επέτρεψε το φόνο των οικογενειών των τυράννων από τους όχλους των απελευθερωμένων .πόλεων. Μετά την εξουδετέρωση των τυράννων της Μεσσήνης και της Κατάνης σύναψε ειρήνη με τους Καρχηδόνιους η οποία ήταν επωφελής για τους Ελληνες. Σε λίγα χρόνια είχε καταφέρει να αναζωογονήσει τον φθίνοντα Σικελιωτικό Ελληνισμό και μάλιστα επανίδρυσε τη Γέλα και τον Ακράγαντα που είχαν καταστραφεί από του Καρχηδόνιους
Σιγά σιγά αποτραβήχτηκε από τα κοινά εξαιτίας μιας ασθένειας των οφθαλμών την οποία υπέμενε με θαυμαστή αξιοπρέπεια. Παρόλα αυτά οι Συρακούσιοι και ξένοι δεν έπαυσαν να τον επισκέπτονται και να τον φέρνουν σε φορείο στις σημαντικές συνελεύσεις τους. Όταν κάποτε τον κατηγόρησαν άδικα είπε ότι ήταν ευτυχής που εξαιτίας του οι Συρακούσιοι είχαν πλέον την ελευθερία να εκφράζουν τη γνώμη τους  Με τη συμπεριφορά του κέρδισε την εκτίμηση και τον σεβασμό των κατοίκων της Σικελίας (Ελλήνων και «βαρβάρων») που εξέφραζαν τα θετικά συναισθήματά τους προς τον Τιμολέοντα ακόμα και μετά τον θάνατό του. Δικαίως μπορεί να χαρακτηριστεί ο Σωτήρας του Σικελιώτικου Ελληνισμού.
Πηγές – Βιβλιογραφία
Πλούταρχος «Δίων» Loeb Κλασσική Βιβλιοθήκη έκδοση 1920
Πλούταρχος «Τιμολέων» Loeb Κλασσική Βιβλιοθήκη έκδοση 1920
Διόδωρος Σικελός Ιστορίαι 16, 65-90 Loeb Κλασσική Βιβλιοθήκη έκδοση 1920
The Story Of Sicily (1892) Author: Edward A. Freeman G.P. Putnam s Sons 1892
Νίκου Κ. Κυριαζή, Τιμολέων ο Τυραννομάχος, περιοδικό Ιστορία Εικονογραφημένη, τχ 200, Φεβρουάριος 1985

Τετάρτη, 15 Αυγούστου 2012

Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΣΤΑ ΣΥΒΟΤΑ, 433 π.X – Η ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΔΕΙΝΩΝ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ


Γραφει ο Στέφανος Σκαρμίντζος
Το 444 π.Χ. υπεγράφησαν από τη Συμμαχία της Δήλου και την Πελοποννησιακή Συμμαχία οι «Τριακοντούτεις Σπονδές». Ήταν όμως μια ανάπαυλα βαριά από απειλές, καθώς οι λαϊκιστές πολιτικοί των πόλεων κρατών επιθυμούσαν πολεμικές περιπέτειες που θα τους έδιναν την δυνατότητα να επιβληθούν. Στην Αθήνα οι Περικλής και Εφιάλτης κολάκευαν την ματαιοδοξία και το υπερφίαλο των Αθηναίων εξωθώντας τους σε πόλεμο. Ήδη θεωρούσαν το Αιγαίο Αθηναϊκή λίμνη και έστρεφαν το βλέμμα τους δυτικά. Στην Κόρινθο ανησυχούσαν καθώς ένα δίκτυο αποικιών τους εξασφάλιζε τον έλεγχο του Ιονίου και κατ’  επέκταση του εμπορίου της «Μεγάλης Ελλάδος» στη Δύση.
Σύγχρονη αναπαράσταση Aθηναίων οπλιτών και θράκα πελταστή του 5ου αι. π.Χ.  από  το Σύλλογο Ιστορικών Μελετών “Κορύβαντες
Κανείς δεν ήθελε να είναι παραβάτης των Σπονδών αλλά η κατάσταση ήταν τεταμένη και αρκούσε μια σπίθα για να ξεσπάσει η σύγκρουση. Η αφορμή δόθηκε το 435 π.Χ. από μια πρώην Κορινθιακή αποικία, το νησί της Κέρκυρας.
Ο Θουκυδίδης, αν και Αθηναίος περιγράφει με ωμό ρεαλισμό τα γεγονότα. Δεν αποκρύπτει το γεγονός ότι η ακμή και ο πλούτος των Κερκυραίων τους έκαναν υπερφίαλους. Θεωρούσαν εαυτούς απογόνους των Φαιάκων οι οποίοι ήσαν ονομαστοί για την ναυτική τους εμπειρία και εφέροντο περιφρονητικά προς την μητρόπολη. Οι Κερκυραίοι για να αποφύγουν φασαρίες αρνήθηκαν να συνδράμουν την Επίδαμνο στην απέναντι ακτή στον αγώνα της κατά των Ιλλυριών και των εξορίστων συμμάχων τους. Οι απελπισμένοι Επιδάμνιοι απευθύνθηκαν τότε στην Κόρινθο, με προτροπή του Δελφικού ιερού, καθώς η πόλη τους ήταν κοινή αποικία Κερκυραίων και Κορινθίων.
Οι Κορίνθιοι από αντίθεση προς τους Κερκυραίους προσέφεραν την συνδρομή τους. Έστειλαν στην Επίδαμνο επικουρία αποτελούμενη από Αμβρακιώτες, Λευκαδίους και Κορινθίους. Το στράτευμα προέλασε δια ξηράς για να αποφύγει την αντίδραση του Κερκυραϊκού στόλου. Οι Κερκυραίοι έγιναν έξαλλοι καθώς θεωρούσαν ότι απειλήτω η κυριαρχία τους στο Ιόνιο και απαίτησαν την ανάκληση των ενισχύσεων. Συμμαχώντας με τους Ιλλυριούς έθεσαν την Επίδαμνο υπό πολιορκία απαιτώντας την εκδίωξη των ενισχύσεων και την αποκατάσταση των εξορίστων.
Οι Κορίνθιοι, όταν έμαθαν για την πολιορκία από αγγελιαφόρους της Επιδάμνου, άρχισαν να προετοιμάζουν εκστρατεία. Συγχρόνως επροκήρυξαν αποικία για την Επίδαμνο, λέγοντας ότι οι νέοι άποικοι θα είχαν ίσια δικαιώματα με τους παλαιούς. Για βρουν πόρους διεκήρυξαν ακόμη πως όσοι ήθελαν να λάβουν μέρος στον αποικισμό, μπορούσαν να αγοράσουν τα δικαιώματα όπως οι άποικοι μαχητές καταβάλλοντες πενήντα κορινθιακές δραχμές έκαστος.  Συγκεντρώθηκε έτσι ικανός αριθμός ανδρών για να εκστρατεύσουν αλλά και χρημάτων για την κάλυψη των εξόδων.
Ζητώντας την βοήθεια των συμμάχων τους οι Κορίνθιοι, έλαβαν από τους Μεγαρείς οκτώ πλοία και από τους Κεφαλλήνες τέσσερα. Συνέδραμαν επίσης οι Επιδαύριοι με πέντε πλοία, οι Ερμιονείς με ένα, οι Τροιζήνιοι με δύο, οι Λευκάδιοι με δέκα και οι Αμβρακιώται με οκτώ. Οι Θηβαίοι και οι Φλειάσιοι προσέφεραν χρήματα, και οι Ηλείοι, εκτός χρηματικής επικουρίας, και κενά πλοία. Οι ίδιοι, οι Κορίνθιοι ετοίμασαν τριάντα πλοία και τρεις χιλιάδες μαχητές.
Σύγχρονη αναπαράσταση ασπίδας Κορίνθιου οπλίτη με το έμβλημα του Πήγασου. Ευγενική χορηγία Chris Boatcallie.
ΛευκίμνηΟι Κερκυραίοι θορυβημένοι έστειλαν πρεσβευτές στην Κόρινθο απαιτώντας την ανάκληση των ενισχύσεων και τη ματαίωση του αποικισμού. Δεχόντουσαν όμως να τεθεί το θέμα στη διαιτησία μιας κοινά αποδεκτής τρίτης πόλης. Απειλούσαν έμμεσα -ότι σε αντίθετη περίπτωση θα συμμαχούσαν με τους Αθηναίους. Οι Κορίνθιοι ανταπάντησαν ότι για να δεχτούν διαιτησία θα έπρεπε πρώτα να λυθεί η πολιορκία της Επιδάμνου. Οι Κερκυραίοι επέμεναν στην αποχώρηση των αποίκων και οι διαπραγματεύσεις ναυάγησαν.
Κήρυκες εστάλησαν στην Κέρκυρα για να κηρύξουν πόλεμο και ο στόλος απέπλευσε. Ο στόλος αποτελείτω από εβδομήντα πέντε πλοία και δύο χιλιάδες οπλίτες, Αρχηγοί του μεν στόλου ήσαν οι Αριστεύς, ο Καλλικράτης και ο Τιμάνωρ. Το πεζικό διοικούσαν οι Αρχέτιμος και Ισαρχίδας, Όταν έφθασαν εις το Άκτιον, κοντά στο Ανακτόριο στην είσοδο του Αμβρακικού κόλπου, όπου υπήρχε περιώνυμος ναός του Απόλλωνος, οι Κερκυραίοι απέστειλαν κήρυκα με ένα ταχύπλοο σκάφος, για να τους σταματήσει και συγχρόνως άρχισαν να επιβιβάζονται αφού προηγουμένως επισκεύασαν τα παλαιά πλοία. Όταν ο κήρυξ επέστρεψε άπρακτος, τα ογδόντα πλοία του Κερκυραϊκού στόλου, (διότι άλλα σαράντα επολιόρκουν την Επίδαμνο) εξέπλευσαν προς συνάντηση του εχθρού. Στη ναυμαχία κοντά στην τοποθεσία Λευκίμνη νίκησαν κατά κράτος και κατέστρεψαν δέκα πέντε Κορινθιακά πλοία. Συνέλαβαν δε αιχμαλώτους τους Κορίνθιους πεζοναύτες αλλά εκτέλεσαν όλους τους συμμάχους και μισθοφόρους σε αντίθεση με τα τότε παραδεκτά. Την ιδίαν ημέραν ο Κερκυραϊκός στρατός εκπολιόρκησε την Επίδαμνον υποδουλώνοντας του αποίκους και ρίπτοντας τους Κορινθίους στις φυλακές μέχρις να αποφασιστεί η περαιτέρω τύχη των. Το Αρχαϊκό Ήθος είχε οριστικά πεθάνει. Η εποχή της ασύδοτης ωμότητας άρχιζε.
Όταν οι Κορίνθιοι και οι σύμμαχοί τους απεσύρθησαν, οι Κερκυραίοι, κύριοι πλέον του Ιονίου πελάγους, έπλευσαν στην Λευκάδα, αποικία των Κορινθίων, και εδενδροτόμησαν μέρος της γης. Ακολούθως έκαψαν την Κυλλήνη, επίνειο των Ηλείων, σε αντίποινα για την συνδρομή της στους Κορινθίους. Κατόπιν ελαφυραγώγουν τους συμμάχους των Κορινθίων όλο το καλοκαίρι. Οι Κορίνθιοι, για να υποστηρίξουν τους συμμάχους τους έστειλαν στόλο και στρατό, στρατοπέδευσαντες στο Άκτιο και το Χειμέριο της Θεσπρωτίας, για να καλύπτουν τις θαλάσσιες οδούς. Οι Κερκυραίοι αντιθέτως στρατοπέδευσαν στην Λευκίμνη. Οι επιχειρήσεις αποτελματώθηκαν έως τη χειμερινή αποχώρηση των αντιμαχομένων.
Σύγχρονη αναπαράσταση σύγκρουσης Μεγαρίτη και Κερκυραίου. Ευγενική παραχώριση του Συλλόγου Ιστορικών Μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ
Τα κρόταλα του πολέμου
Δύο ολόκληρα έτη μετά την ναυμαχία, οι Κορίνθιοι, λυσσώντας από την αποτυχία τους να υποτάξουν τους Κερκυραίους, συγκροτούσαν ισχυρότατο στόλο, και εναυτολόγουν όχι μόνο από την Πελοπόννησο αλλά και από την λοιπή Ελλάδα. Χρησιμοποίησαν την οικονομική ευρωστία τους για να βρουν τους καλύτερους πλοηγούς και ερέτες αλλά και μισθοφόρους πεζοναύτες.  Οι Κερκυραίοι θορυβημένοι αποφάσισαν να ζητήσουν την συνδρομή των Αθηναίων γιατί αντιλήφθηκαν ότι δεν τα θα τα έβγαζαν πέρα με τον Κορινθιακό συνασπισμό. Οι Κορίνθιοι που ανησυχούσαν μήπως το ισχυρό Αθηναϊκό ναυτικό γύρει την πλάστιγγα εναντίον τους έστειλαν και αυτοί πρέσβεις για να ζητήσουν την ουδετερότητα των Αθηναίων. Οι ομιλίες των πρεσβευτών και των δύο πλευρών παρουσιάζονται από τον Θουκυδίδη με ωμό ρεαλισμό, όπου οι Αθηναίοι εκλήθησαν από τους αντιμαχομένους να σκεφτούν τα πλεονεκτήματα της συμμαχίας με τον ένα ή τον άλλο.
Στην αρχή οι ωριμότεροι επεκράτησαν και οι Αθηναίοι σκέπτονταν σοβαρά να παραμείνουν ουδέτεροι. Ο Περικλής όμως κατάφερε να παρασύρει τον όχλο και στην τελική ψηφοφορία οι Αθηναίοι ψήφισαν υπέρ του να συνδράμουν τους Κερκυραίους. Δεν εξεστράτευσαν κατά της Κορίνθου για να μην παραβούν συνθήκη ειρήνης αλλά έστειλαν βοήθεια ικανή για να στηρίξει την παράταση της σύγκρουσης ώστε και οι δύο ναυτικές δυνάμεις του Ιονίου να εξαντληθούν αλληλομαχόμενες. Εξόπλισαν λοιπόν δέκα τριήρεις υπό τρείς στρατηγούς μεταξύ των οποίων και ο γιος του Κίμωνος Λακεδαιμόνιος. Οι διαταγές τους ήταν να μην επιτεθούν κατά των Κορινθίων, εκτός αν αυτοί πλεύσουν εναντίον της Κερκύρας ή άλλης Κερκυραϊκής κτίσης. Τότε μόνο τους επετρέπετο να εμπλακούν. Σκοπός των διαταγών αυτών ήταν να αποφύγουν την διάρρηξη της Τριακονταετούς Συνθήκης.
Οι Κορίνθιοι, αφού προπαρασκευάστηκαν εντατικά, απέπλευσαν κατά της Κερκύρας με εκατόν πενήντα πλοία, από τα οποία δέκα ήσαν των Ηλείων, δώδεκα των Μεγαρέων, δέκα των Λευκαδίων, είκοσι επτά των Αμβρακιωτών, ένα των Ανακτορίων και ενενήντα Κορινθιακά. Κάθε πολύ είχε δικό της στρατηγό και οι Κορίνθιοι είχαν τέσσερις στρατηγούς με τον Ξενοκλείδη του Ευθυκλέους να έχει το γενικό πρόσταγμα. Οι σύμμαχοι συγκεντρώθηκαν στην Λευκάδα και αφού έπλευσαν στην απέναντι της Κερκύρας ηπειρωτική ακτή αγκυροβόλησαν στο Χειμέριο της Θεσπρωτίδος κοντά στις εκβολές του ποταμού Θύαμι. (Καλαμά) Εκεί έλαβαν ενισχύσεις από τους Ηπειρώτες, διότι οι κάτοικοι του μέρους τούτου ήταν παραδοσιακοί τους φίλοι.
Οι Κερκυραίοι, μόλις αντελήφθησαν την προσέγγιση του εχθρού, καθέλκυσαν εκατόν δέκα πλοία, υπό τους στρατηγούς Μικιάδη και Ευρυβάτη, εγκατεστάθησαν με τον στόλον τους σε μία από τις νήσους στα Σύβοτα. Μαζί με τα Κερκυραϊκά, ήταν και τα δέκα Αθηναϊκά πλοία. Το Κερκυραϊκό πεζικό, επικουρούμενο από χιλίους Ζακυνθίους οπλίτες, παρετάχθει στο ακρωτήριο Λευκίμνη.
Κατάφρακτη τριήρης των μέσων του 5ου αιώνα. Ο τριήραρχος με το έμβλημα στο πρόσθιο ιστίο δηλώνει ότι ανήκει στη φρατρία των Αλκμεωνιδών. Ευγενική χορηγία Φίλιππος Κυριακόπουλος μέσω του ιστο-τόπου: «Ναυτότοπος»
Ματωμένα κύματα.
Οι Κορίνθιοι και οι σύμμαχοί τους πιστεύοντας ότι λόγω της αριθμητικής τους υπεροχής δεν θα ναυμαχήσουν με τον εχθρό έλαβαν τροφή τριών ημερών και απέπλευσαν νύκτα με σκοπό να αποβιβαστούν στην Κέρκυρα. Δοκίμασαν όμως δυσάρεστη έκπληξη καθώς τα ξημερώματα, ενώ έπλεαν στο στόχο τους, είδαν αιφνιδίως το στόλο τω Κερκυραίων, κατευθυνόμενο αποφασιστικά εναντίον τους. Στο δεξιό των Κερκυραίων ετάχθησαν τα Αθηναϊκά πλοία, Τη λοιπή παράταξη σχημάτιζε ο Κερκυραϊκός στόλος, διαιρεμένος σε τρεις μοίρες, εκάστης των οποίων αρχηγός ήταν ένας από τους τρεις Κερκυραίους στρατηγούς.
Στην αντίπαλη πλευρά το δεξιό κέρας κατέλαβαν τα πλοία των Μεγαρέων και των Αμβρακιωτών. Στη μέση ήταν οι Λευκάδιοι, οι Ανακτόριοι και οι Ηλείοι αριστερό κέρας σχημάτιζαν οι Κορίνθιοι με τα ευκινητότερα πλοία τους, αντιμετωπίζοντας τους Αθηναίους και το δεξιό κέρας των Κερκυραίων. Τα ιστία μαζεύτηκαν και τα κρόταλα των κελευστών επιτάχυναν το ρυθμό των ερετών. Καθώς η απόσταση μειώνονταν άρχισε εκατέρωθεν ο εξακοντισμός βλημάτων. Οι Αθηναίοι και οι Κερκυραίοι επικαλούμενοι την Αθηνά ενώ οι αντίπαλοί τους τον Ποσειδώνα Εννοσίγαιο, ύψωσαν το σήμα της εφόδου.
Όταν υψώθη από τα δυο μέρη το σήμα της μάχης, και άρχισε η ναυμαχία, ο Θουκυδίδης παρατηρεί ότι η ναυμαχία διεξάγετω με την απαρχαιωμένη τακτική (δηλαδή την εμβολή), που δεν ακολουθεί τις εξελίξεις της εποχής του. Επισημαίνει όμως οι αντιμαχόμενοι έχουν τα καταστρώματα γεμάτα πεζοναύτες πράγμα που επηρεάζει την τακτική τους. Κάθε φορά που συμπλέκονταν δύο πλοία διεξείγετω πεισματώδης αγών καθώς για να επιβληθούν οι πεζοναύτες κάθε μέλος του αντιπάλου πληρώματος έπρεπε να φονευθεί, να αιχμαλωτιστεί ή να ριφθεί στη θάλασσα. Δεν έγινε καμία απόπειρα διασπάσεως της εχθρικής παρατάξεως, αλλά το θάρρος και η σωματική δύναμις αντικατέστησαν τη ναυτική δεξιότητα. Ως εκ τούτου, παντού επεκράτει μεγάλος θόρυβος και σύγχυσις κατά την ναυμαχία.
Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΣΤΑ ΣΥΒΟΤΑ Copyright Johhny Schumate
Τα Αθηναϊκά πλοία, όπου έβλεπαν τους Κερκυραίους πιεζομένους, απειλούσαν εμβολισμό και συνεκράτουν τον εχθρό εμποδίζοντας την εκμετάλλευση της αριθμητικής υπεροχής. Δεν εμπλέκοντο όμως, διότι οι στρατηγοί εφοβούντο να παραβούν τις διαταγές των Αθηναίων. Αυτό ακριβώς εκμεταλλεύτηκαν οι Κερκυραίοι και τα είκοσι πλοία τους έτρεψαν σε φυγή το δεξιό κέρας των Κορινθίων καταδιώκοντας τους μέχρι την ακτή. Αφού τους διεσκόρπισαν, έπλευσαν κατ’ ευθείαν προς το στρατόπεδόν τους και αποβιβασθέντες το λεηλάτησαν, αφήνοντας έτσι αβοήθητο τον υπόλοιπο στόλο
Στο αριστερό κέρας όμως, όπου οι Κερκυραίοι ήταν μόνοι, η υπεροχή των Κορινθίων ήταν φανερή, διότι οι Κερκυραίοι, οι οποίοι και εξ αρχής εμειονέκτουν κατά τον αριθμόν των πλοίων, εμειονέκτουν ακόμη περισσότερον καθώς εξετέθει το πλευρό τους λόγω της απομακρύνσεως των πλοίων, τα οποία απεσπάστηκαν δια την καταδίωξη του εχθρού. Οι Αθηναίοι τότε, βλέποντες τους Κερκυραίους πιεζομένους, τους υποστήριζαν πλέον ανεπιφύλακτα. Αν και απέφευγαν κατ’ αρχάς την επίθεση δια του εμβόλου τελικά αναγκάστηκαν να το κάνουν για να καλύψουν την φυγή των Κερκυραίων.
Ομοίωμα άρμωσης των σανίδων της τριήρους.
Έκθεση «Κωπήλατα και όχι μόνο». Ελευσίνα Μάιος 2006 Αρχείο: Σ. Σκαρμίντζου
Η μανία των Κορινθίων κατά των Κερκυραίων ήταν τόση που αντί να καταδιώξουν τους υποχωρούντες, επεριφέροντο σαν πεινασμένοι καρχαρίες, εν μέσω τον ναυαγίων και εφόνευαν όσους κολυμπούσαν. Πιθανόν να πρωτοστατούσαν οι μισθοφόροι που ήθελαν να εκδικηθούν τις προ διετίας ωμότητες των Κερκυραιων. Ήταν τόσα πολλά τα πλοία των δύο αντιμαχομένων και τόσο μεγάλη η έκταση της συμπλοκής, έτσι ώστε ήταν δύσκολο μεταξύ νικητών και ηττημένων να διακρίνει κανείς τον φίλο από τον εχθρό. Έτσι με αυτή την άσκοπη εγκληματική ενέργεια εφόνευσαν πολλούς δικούς τους και φίμωσαν κάθε φιλειρηνική φωνή στην Κέρκυρα. Το Αρχαϊκό Ήθος είχε πλέον βουλιάξει στα ματωμένα κύματα.
Αφού κόρεσαν τη μανία τους, οι Κορίνθιοι ετοιμάστηκαν να συνεχίσουν τη μάχη καθώς έβλεπαν στο βάθος τους Κερκυραίους που ανασυντάσσονταν. Ενώ οι αντιμέτωποι στόλοι ετοιμάζονταν για επανάληψη της μάχης, οι Κορίνθιοι άρχισαν αιφνιδίως «ν’ ανακρούουν πρύμναν», διότι διέκριναν επερχόμενα είκοσι Αθηναϊκά πλοία, τα οποία οι Αθηναίοι είχαν στείλει προς βοήθεια φοβούμενοι ότι τα δέκα πρώτα ήταν ανεπαρκή. Νομίζοντας λοιπόν ότι πρόκειται για ισχυρή δύναμη, οι Κορίνθιοι αποχώρησαν και οι στόλοι εχωρίσθησαν.
Την επομένη ημέρα όσα Αττικά και Κερκυραϊκά πλοία είχαν απομείνει μάχιμα έπλευσαν προς τα Σύβοτα για να εξακριβώσουν εάν οι Κορίνθιοι, που ήσαν ηγκυροβολημένοι εκεί, είχαν σκοπόν να ναυμαχήσουν. Οι Κορίνθιοι που εφοβούντο τα ανέπαφα Αθηναϊκά πλοία δεν επετίθετο. Για να διερευνήσουν αν ίσχυε η Τριακονταετής συνθήκη έστειλαν μία λέμβο με κύρηκες για να μάθουν τις προθέσεις των Αθηναίων. Οι Κερκυραίοι έξαλλοι για την σφαγή των ναυαγών κραύγαζαν ζητώντας τη θανάτωση των κυρήκων. Οι Αθηναίοι ψυχραιμότεροι, είπαν ότι θα πολεμούσαν μόνο αν οι Κορίνθιοι έπλεαν κατά της Κέρκυρας αλλά δεν θα εμπόδιζαν την επιστροφή τους στα πάτρια. Οι Πελοποννήσιοι αφού έστησαν τρόπαιο εις τον επί της Ηπείρου λιμένα των Συβότων παρέλαβαν τα λάφυρα και τους αιχμαλώτους και άρχισαν τον πλου της επιστροφής. Οι δε Κερκυραίοι, αφού συνέλεξαν τα πτώματα των πεσόντων, καθώς και τους ναυαγούς, που είχαν παρασυρθεί προς τις ακτές τους, έστησαν αντίθετο τρόπαιον σε μίαν από τις νήσους Σύβοτα, θεωρώντας εαυτούς νικητές.
Στην επιστροφή, οι Κορίνθιοι κατέλαβαν δι’ απάτης το Ανακτόριο, που είχαν ως κοινή αποικία με τους Κερκυραίους και εγκατέστησαν φιλικά διακείμενους αποίκους. Τους Κερκυραίους δούλους επώλησαν αλλά τους ελευθέρους τους φυλάκισαν με καλές συνθήκες κράτησης, ελπίζοντας ότι αυτοί, μετά την επιστροφήν τους στην Κέρκυρα, μπορούσαν να επιτύχουν την μεταστροφή της πολιτικής της υπέρ των Κορινθιακών συμφερόντων καθώς πολλοί από αυτούς ήταν ευπατρίδες. Δεν έπαυσαν να δε να θεωρούν τους Αθηναίους υπεύθυνους για την διάρρηξη της συνθήκης και ανταγωνισμός μεταφέρθηκε στο Βόρειο Αιγαίο, στην Ποτίδαια. Η σκιά του επερχόμενου ολέθρου είχε πια καλύψει όλη την Ελλάδα.
ΠΗΓΕΣ
Ευχαριστώ τους Γ. Ζούμπο, Γ. Ηλιόπουλο, R. H. Cowan, Chris Boatcallie και τα μέλη του «Ναυτότοπου» για την πολύτιμη βοήθειά τους.

Τρίτη, 14 Αυγούστου 2012

OΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΕΘΝΟΦΥΛΑΚΕΣ

Γράφει ο Στέφανος Σκαρμίντζος



Σύγχρονη αναπαράσταση αξιωματικού της του 13ου αιώνα . Ο θωράκιση και η στολή είνααι ευγενική χορηγία του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ”  και τηςhellenicarmors.gr
Στην πρωτο-βυζαντινή περίοδο οι κάτοικοι των αστικών περιοχών της αυτοκρατορίας είχαν οργανωθεί  σε ομάδες γύρω από τα αθλητικά σωματεία των αρματοδρομιών.  Οι ομάδες αυτές λέγοντα δήμοι και οι επικεφαλής τους δημοκράτες. Οι ομάδες αυτές είχαν οργανωθεί και ως παραστρατιωτικοί σχηματισμοί με αστυνομικά και στρατιωτικά καθήκοντα. Ανάμεσα στα καθήκοντα, τους ήταν η καθαριότητα της πόλης, η πυροσβεστική υπηρεσία και η ταφή των νεκρών από επιδημίες.  Επειδή δεν θεωρούνταν αξιόπιστοι στη μάχη, η κύρια αποστολή τους στον πόλεμο, ήταν οι υπεράσπιση των τειχών σε περιπτώσεις πολιορκίας.

Σύγχρονη αναπαράσταση αστού πολιτοφύλακα του 6ου μεταχριστιανικού αιώνα. Το κυανό χρώμα του χιτωνίου υποδεικνύει ότι ανήκει στον όμιλο αρματοδρομιών των “Βένετων”. Ο δικέφαλος αετός είναι εσφαλμένη επιλογή εμβλήματος καθώς εμφανίστηκε πολύ αργότερα.
Στην Κωνσταντινούπολη οι κάτοικοι του κυρίως άστεως ονομάζονταν «Πολιτικοί» και οι κάτοικοι των προαστίων (του «πέραν» = διάβαση) καλούνταν «Περατικοί».  Ο Προκόπιος αναφέρει ότι στην Αντιόχεια οι πολιτοφύλακες  ήταν καλύτερα εξοπλισμένοι απ’ ότι στην πρωτεύουσα-ίσως λόγω της χαλαρότερης αυτοκρατορικής επίβλεψης. Μετά τη στάση του «Νίκα» όμως η δύναμή τους περιορίστηκε για να παραλαβαίνονται οι  πιθανές νέες εξεγέρσεις.


Σύγχρονη αναπαράσταση αξιωματικού της πολιτοφυλακής της Αντιόχειας. Φορά στρατιωτικό χιτώνα και μάλλον ανήκει στη φρατρία των “Βένετων”. Σύμφωνα με τον Προκόπιο οι Αντιοχείς ήταν καλά θωρακισμένοι. H θωράκιση είναι ευγενική χορηγία του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ”  και της hellenicarmors.gr
Οι Αραβικές επιδρομές του 7ου και 8ου αιώνων έφεραν αλλαγές στο σύστημα της αμύνης της αυτοκρατορίας.  Στα σημείο όπου κάλυπταν διαβάσεις και οδεύσεις χτίστηκαν πυργίσκοι που ονομάζονταν βίγλες και επανδρωνόταν από φρουρούς που ονομάζονταν βιγλάτορες.  Οι βιγλάτορες είχαν ευθύνη για την περιοχή τους  και δεν ακολουθούσαν τον τακτικό στρατό στις εκστρατείες. Η αποστολή τους ήταν μάλλον συμπληρωματική του ελαφρού ιππικού των Ακριτών. Η άνθηση της πειρατείας  στην Ανατολική Μεσόγειο έφερε το θεσμό και στα νησιά.

Σύγχρονη αναπαράστση βιγλάτορα του 7ου μεταχριστιανικού αιώνα . Μαλλον ο τελευταίος της σειράς καθώς θα σημάνει με ηχητικά σήματα. Το κέρας, η υπόδηση και ο Ρουχισμός ειναι ευγενική παραχώρηση του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ”  και της hellenicarmors.gr
Οι βιγλάτορες είχαν ηλικία μεταξύ 17 και 50 ετών και ήταν εκπαιδευμένοι στη χρήση κυρίως εκηβόλων όπλων αλλά και την αποστολή σημάτων. Επιλέγονταν από τους  προεστούς των κοντινών χωριών. Αποστολή του ήταν αν αναφέρουν ενόπλους ή πλοία που περνούσαν από τον τομέα τους.Τα σήματα αναμεταδίδονταν από τη μία βίγλα στην άλλη, θέτοντας τις στρατιωτικές δυνάμεις σε συναγερμό,ενώ με κατάλληλα σήματα ενημερώνονταν και οι κάτοικοι της περιοχής για να καταφύγουν στα φρούρια ή σε σπηλιές μαζί με ότι μπορούσε να φανεί χρήσιμο στον εχθρό (πχ. τρόφιμα ή εργαλεία).

Σύγχρονη αναπαράστση βιγλάτορα του 8ου μεταχριστιανικού αιώνα . Βασίζεται σε τοιχογραφίες απο τις σπηλιές της Καππαδοκίας. Η θωράκιση ειναι ευγενική παραχώρηση του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ”  και της hellenicarmors.gr
To  14ο  αιώνα η Βυζαντινή Αυτοκρατορία παρήκμαζε με ταχείς ρυθμούς. Ο κοινωνικός ιστός είχε καταστραφεί και το κράτος είχε γίνει έρμαιο των ξένων μισθοφόρων που αδυνατούσε να πληρώσει. Μονη αναλαμπή ήταν η παγίωση της θέσης της Αυτοκρατορίας στην Πελοπόνησσο και η απόκρουση της Καταλανικής επίθεσης στη Θεσσαλονίκη. Η τεχνολογική πρωτοπορία στον οπλισμό είχε περάσει πλέον στη Δύση.

Σύγχρονη αναπαράσταση αξιωματικού της πολιτοφυλακής του 13ου μεταχριστιανικού αιώνα. Βασίζεται σε τοιχογραφίες της Οχρίδας. Το κράνος φανερώνει δυτική επιρροή. Η θωράκιση ειναι ευγενική παραχώρηση του Συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ“ και της  hellenicarmors.gr 
Το οριστικό τέλος  ήρθε τον 15ο αι.  Ανίκανη να εκμεταλλευτεί τα προβλήματα των Οθωμανών μετά τη μάχη της Αγκύρας, η  αυτοκρατορία σταδιακά έχασε τα εδάφη της και  η ίδια η Κωνσταντινούπολη βρέθηκε στη πρώτη γραμμή των τουρκικών επιθέσεων. Οι ελάχιστοι τακτικοί στρατιώτες και οι ανεπαρκώς προετοιμασμένοι πολιτοφύλακες δεν μπόρεσαν να εμποδίσουν τον Οθωμανικό στρατό να καταλύσει την Βυζαντινή Αυτοκρατορία στα 1453.

Σύγχρονη αναπαράσταση τοξότη του 15ου μεταχριστιανικού αιώνα Βασίζεται σε εικόνα της Σταύρωσης από την ίδια περίοδο. Το κράνος φανερώνει δυτική (ιταλική) επιρροή και βασίζεται στα ευρήματα από το οπλοστάσιο της Χαλκίδας. Ο δικέφαλος αετός ειναι λάθος καθώς φερόταν μόνο από τα μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας. Οι χρονικοχράφοι αναφέρουν άσπρους λέοντες σαν έμβλημα των στρατιωτών.

Η θωράκιση είναι ευγενική παραχώρηση του συλλόγου ιστορικών μελετών “ΚΟΡΥΒΑΝΤΕΣ”  και της  hellenicarmors.gr
Βιβλιογραφία:
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΠΑΝ/ΜΙΟΥ ΚΑΙΜΠΡΙΤΖ  Εκδόσεις «ΜΕΛΙΣΣΑ» 1966
Osprey Military publishing Co: “Romano-Byzantine Armies 4th-9th cent”
Gwatkin, H.M., Whitney, J.P. (ed) et al. The Cambridge Medieval History Cambridge  University Press, 1926.
Forbes, Townsbee, Mitrany, Hogarth  “The Balkans: A history,of Bulgaria Serbia Greece, Rumania, Turkey” Oxford University press 1915
A History of the Byzantine Empire by Al. Vasilief Translated from the Russian by S. Ragozin, Madison 1928
Edward Gibbon’s Decline and Fall of the Roman Empire 1782 (Written), 1845 (Revised)
John Haldon Byzantium at War Osprey ISBN: 0415968615

THE BYZANTINE MILITIA




Modern reconstruction of 13th cent Byzantine officer . Equipment courtesy of living history association Koryvantes  and hellenicarmors.gr
In the proto-Byzantine period, the inhabitants of the Empire’s urban areas were organized in groups along the lines of the Circus Fractions. These groups were called “Deimoi” and were headed by leaders called “Democrats”. These groups were organized as paramilitary formations with policing and military tasks. Among their tasks were keeping the city clean, performing fire service and the burial of the dead from the epidemics or war.  Because they were not considered reliable in open battle, their main role during wartime, was the defense of the city walls in case of siege.

Modern reconstruction of 6th cent urban militiaman  HIs blue tunic marks him as a member of the “Blues Circus Fraction”. The double head eagle though appeared after the 14th century.
The inhabitants of the Constaninopolis urban are inside the walls were called “Politicoi” and residents of the suburbs (the area beyond city walls was called  “Peran” ) were called ‘”Peratikoi”.  Procopius states that in Antioch the militiamen were better equipped than those of the capital -perhaps because of more lax Imperial supervision. After the “Nika Revolt”, their strength was limited, in order to prevent possible future rebellions.

Modern reconstruction of an urban militiaman from Antioch. He is wearing a military tunic and his blue trousers set hims as a member of the “Blues Circus Fraction”. According to Procopious the Antiochian militia was well armored. Armor courtesy of living history association Koryvantes and hellenicarmors.gr
The Arab invasions of the seventh and eighth centuries brought changes to the system of the Empire’s defense. At the points where covering crossings and passage ways  were built small towers called “vigla” and were manned by local guards called “viglatores”.  The viglatores were responsible only for their area and did not follow the regular army on campaigns. Their mission was more supplementary to the light cavalry “Akritae” frontier units. The upsurge of piracy in the Eastern Mediterranean brought the vigla institution and to the Aegean Islands and Cyprus.

Modern reconstruction of a 7th cent viglatoras from the . Probably the last in the pickets line as he would sound the alarm by blowing the horn . Uniform and horn courtesy of the living history association Koryvantes and boots courtesy of hellenicarmors.gr
The viglatores were aged between 17 and 50 years of age and were trained in the use mainly of projectile weapons and in the art of sending signals. Chosen by the elders of the nearby villages. Their mission was to whether armed enemy groups or ships passed from their area of responsibility. Signals were transmitted from one vigla to another, thus putting the local military forces on alert, while with appropriate signals  the inhabitants of the region were also alerted in order to seek refuge in fortresses or caves together with everything that could be useful to the enemy (e.g. food or tools).

Modern reconstruction of an 8th cent viglatoras based on frescoes from Cappadocia. Armor courtesy of living history association Koryvantes  and hellenicarmors.gr
During 14th century Byzantine Empire decayed rapidly. The social fabric had been destroyed and the State was at the whim of foreign mercenaries that was unable to pay. The only positive thing was the consolidation of the Empire’s position in Peloponessos and the repulse of the Catalan Company assault in Thessaloniki. Technological lead in weapons had passed to the hands of the Westerners.

Modern reconstruction of 14th cent Byzantine Militia officer  based on contemporary frescoes from Ochrid. The helmet shows western influence. Armor and boots courtesy of living history association Koryvantes and hellenicarmors.gr.
The final  end came in the 15th century. Unable to exploit the problems of the Ottomans after the battle of Ankara, the Empire gradually lost territories to them and even Constantinople itself was found in the first line of Turkish attacks. The few regular soldiers and militiamen had not been adequately prepared to prevent the Ottoman army to finally destroy the Byzantine Empire in 1453.

Modern reconstruction of 15th cent Byzantine archer based on contemporary icons of the Crucifixtion. The helmet shows western (italian) influence and it is based on findings from ”Chalcis Armory”. The double head eagle though is again unlikely as it was strictly an imperial family emblem and chroniclers talk about a double lion emblem. Armor and boots courtesy of living history association Koryvantes and hellenicarmors.gr  
SOURCES
The Cambridge History of the Byzantine Empire c.500–1492   translated by MELISSA publications  1966
Osprey Military publishing Co: “Romano-Byzantine Armies 4th-9th cent”
Gwatkin, H.M., Whitney, J.P. (ed) et al. The Cambridge Medieval History Cambridge  University Press, 1926.
Forbes, Townsbee, Mitrany, Hogarth  “The Balkans: A history,of Bulgaria Serbia Greece, Rumania, Turkey” Oxford University press 1915
A History of the Byzantine Empire by Al. Vasilief Translated from the Russian by S. Ragozin, Madison 1928
Edward Gibbon’s Decline and Fall of the Roman Empire 1782 (Written), 1845 (Revised)
John Haldon Byzantium at War Osprey ISBN: 0415968615

Δευτέρα, 6 Αυγούστου 2012

Αφιέρωμα του Περιοδικού "ΙΧΩΡ" , Τευχος 124

Aγαπητοι φίλοι του Συλλόγου

Αναζητηστε στα περίπτερα το νέο ΙΧΩΡ , τευχος 124 , στο οποίο περιλαμβάνεται ενα εκτενές 8-ΣΕΛΙΔΟ αφιερωμα στον Σύλλογό μας μεσα απο την συμμετοχη μας στο Αρχαιολογικό Φεστιβαλ "GALLO-ROMAIN DAYS" - 2 & 3 Ιούνιου 2012.


Το αρθρο κοσμειται με υψηλης αισθητικης φωτογραφιες του Συλλόγου απο τις 2 ημερες του Φεστιβαλ. 

Μην το χάσετε!